สถาบันกิจการทางทะเล (China Institute for Marine Affairs) สังกัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติจีน เผยแพร่รายงานการประเมินทางกฎหมายว่าด้วยหลักเสรีภาพในการเดินเรือของสหรัฐฯ (Legal Assessment of the United States’ ‘Freedom of Navigation’) เมื่อ 25 ส.ค.68 เพื่อประเมินจุดยืนและการปฏิบัติภายใต้หลักการดังกล่าวของสหรัฐฯ เฉพาะอย่างยิ่งโครงการเสรีภาพในการเดินเรือของสหรัฐฯ (Freedom of Navigation Program) โดยสรุปว่า หลักการดังกล่าวบิดเบือนการตีความและพื้นฐานของกฎหมายระหว่างประเทศ และสหรัฐฯ กำหนดนโยบายการทูตเรือปืน (gunboat diplomacy) เพื่อใช้กำลังทางทหารกดดันประเทศอื่น นอกจากนี้ สหรัฐฯ ยังย้ำการปฏิบัติต่าง ๆ ได้แก่ 1) สร้างแนวคิดทางกฎหมายที่ขัดกับกฎหมายทางทะเล 2) อ้างอิสรภาพในการบิน (freedom of overflight) เมื่อเครื่องบินสหรัฐฯ บินเหนือน่านฟ้าประเทศอื่น แต่นิยามการกระทำในลักษณะเดียวกันของประเทศที่ไม่ใช่พันธมิตรว่าเป็นภัยคุกคาม 3) ใช้หลักการเสรีภาพในการเดินเรือเพื่อผลประโยชน์และยุทธศาสตร์ทางภูมิรัฐศาสตร์ 4) สร้างความรบกวนต่อรัฐชายฝั่ง และก่อเหตุอันตรายทางทะเลและอากาศด้วยหลักเสรีภาพในการเดินเรือ 5) ไม่เป็นภาคีของอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล (UNCLOS) แต่เลือกมีส่วนร่วมในบางวาระที่สหรัฐฯ ได้ประโยชน์ และ 6) ใช้โครงการเสรีภาพในการเดินเรือตั้งแต่ปี 2522 เป็นเครื่องมือทางการเมืองเพื่อผลประโยชน์ของสหรัฐฯ